Reforma WE 261: 5 nowych form ochrony dla pasażerów z niepełnosprawnościami i o ograniczonej sprawności ruchowej

Lipiec to Miesiąc Świadomości Niepełnosprawności, a w tym roku mamy naprawdę dobre wiadomości, by go uczcić: reformę WE 261. UE właśnie zagłosowała za zmianą europejskiego prawa dotyczącego praw pasażerów lotniczych i wprowadzeniem realnych nowych form ochrony dla pasażerów z niepełnosprawnościami i o ograniczonej sprawności ruchowej (często określanych skrótem PRM).

Oto, co się zmienia, prostym językiem.

Krótka uwaga, zanim przejdziemy dalej: reforma została oficjalnie przyjęta przez Parlament UE 7 lipca 2026 roku. Oczekuje się, że wejdzie w życie w drugiej połowie 2027 roku. Do tego czasu obowiązują obecne prawa pasażerów lotniczych z niepełnosprawnościami.

5 nowych form ochrony, które zostaną wprowadzone

1. Żadnych dodatkowych przesiadek bez Twojej zgody

Jeśli Twój lot zostanie zakłócony i potrzebna będzie zmiana planu podróży, linie lotnicze mogą obecnie przenieść pasażerów PRM na trasy podróży z większą liczbą przesiadek niż w pierwotnej podróży — często przez lotniska, na których nie zorganizowano pomocy. W ramach reformy nie będzie to już możliwe bez Twojej wyraźnej zgody.

W praktyce: wyobraź sobie, że korzystasz z wózka inwalidzkiego, lecisz bezpośrednio z Lizbony do Londynu i po odwołaniu lotu Twoja trasa zostaje zmieniona na podróż z dwoma odcinkami przez Madryt — lotnisko, na którym nie zamówiono specjalnej pomocy i gdzie krótki czas na przesiadkę sprawia, że transfer na wózku jest ryzykowny. Dziś może się to zdarzyć bez pytania. W ramach reformy linia lotnicza musiałaby najpierw uzyskać zgodę pasażera.

2. Asysta obejmie także lot po zmianie planu podróży

Jeśli asysta została już zorganizowana dla Twojej pierwotnej podróży, linie lotnicze będą zobowiązane dopilnować, aby równoważna asysta była dostępna także na Twoim nowym locie po zmianie planu podróży — dzięki temu nie będziesz musieć zaczynać procesu zgłoszenia od nowa tylko dlatego, że Twój lot się zmienił.

W praktyce: pasażer, który z wyprzedzeniem zarezerwował asystę na obu końcach swojej pierwotnej trasy, obecnie nie ma gwarancji, że asysta zostanie przeniesiona, jeśli zostanie skierowany na inny lot. Reforma bezpośrednio usuwa tę lukę.

3. Bezpłatne sąsiadujące miejsce dla osoby towarzyszącej

Pasażerom towarzyszącym osobie o ograniczonej sprawności ruchowej należy zaoferować miejsce obok niej, bezpłatnie, w zależności od dostępności. Jeśli sąsiadujące miejsca nie są od razu dostępne, linia lotnicza musi aktywnie pomóc w znalezieniu takiego miejsca. To rozszerza zabezpieczenia omówione już w naszym centrum praw pasażerów lotniczych, takie jak odszkodowanie w wysokości do 600 € po zakłóceniu lotu lub opieka ze strony linii lotniczej, gdy utkniesz na lotnisku.

W praktyce: ta nowa zasada kładzie kres sytuacji, w której osoba towarzysząca siedzi kilka rzędów dalej od osoby, z którą podróżuje, by zapewnić jej wsparcie, i w przeciwnym razie musiałaby zapłacić opłatę za wybór miejsca tylko po to, by siedzieć razem.

4. Pierwszeństwo wejścia na pokład rozszerzone na wózki dziecięce i spacerówki

Pierwszeństwo wejścia na pokład, które już przysługuje pasażerom PRM, zostaje rozszerzone na dzieci podróżujące w gondoli lub spacerówce wraz z towarzyszącą im osobą dorosłą. Linie lotnicze muszą również pozwolić rodzinom korzystać z wózka aż do bramki wejściowej lub drzwi samolotu bez dodatkowych kosztów oraz zwrócić go w tym samym miejscu po przylocie.

W praktyce: koniec ze składaniem wózka dziecięcego w kolejce przy rękawie do samolotu, podczas gdy jednocześnie trzeba pilnować małego dziecka, bagaży i karty pokładowej — pierwszeństwo wejścia na pokład i możliwość korzystania z wózka dziecięcego aż do bramki stają się standardem, a nie uznaniową przysługą ze strony personelu naziemnego.

5. Linie lotnicze muszą interweniować, gdy zawodzi pomoc na lotnisku

Jeśli pasażer o ograniczonej sprawności ruchowej przegapi lot, ponieważ lotnisko nie zapewniło należnej pomocy, linia lotnicza będzie teraz zobowiązana bezpośrednio zająć się tym pasażerem — dokonać zmiany rezerwacji i pokryć w razie potrzeby takie koszty jak posiłki czy zakwaterowanie. Rachunek za to ostatecznie pokrywa lotnisko, a nie pasażer, ponieważ lotniska będą zobowiązane zwracać liniom lotniczym te koszty.

W praktyce: dziś pasażer pozostawiony w oczekiwaniu na pomoc, która nigdy nie nadchodzi, może utknąć między linią lotniczą a lotniskiem, gdy każda ze stron wskazuje na odpowiedzialność drugiej. Reforma sprawia, że to linia lotnicza najpierw odpowiada za zaopiekowanie się pasażerem, a kwestia kosztów jest rozstrzygana później, całkowicie bez udziału pasażera.

Dlaczego te zmiany mają znaczenie

Każde z tych zabezpieczeń dotyczy konkretnego, rzeczywistego punktu krytycznego, który podróżni z niepełnosprawnościami i o ograniczonej sprawności ruchowej wskazują od lat: zmiany planu podróży na gorszą, utraty wcześniej zorganizowanego wsparcia po zakłóceniu, rozdzielenia z osobą towarzyszącą, która może pomóc, oraz pozostawienia bez pomocy, gdy wsparcie naziemne po prostu się nie pojawia. Nic z tego nie rozwiązuje wszystkiego, ale każdy z tych elementów zamyka lukę, która wcześniej sprawiała, że pasażerowie odpowiadali za problemy, których rozwiązanie nie należało do nich.

Warto też jasno powiedzieć, czego te zmiany nie robią. Nie skracają terminu, w jakim trzeba wcześniej zgłosić potrzebę pomocy, nie tworzą nowych kategorii odszkodowania poza istniejącymi kwotami WE 261 i nie zmieniają tego, które lotniska są w ogóle zobowiązane do zapewnienia pomocy. To reforma procesu i odpowiedzialności podczas zakłócenia, a nie przebudowa podstawowego systemu pomocy.

Co zrobić już teraz, jeśli potrzebujesz pomocy

Do czasu wejścia w życie nowych przepisów nadal obowiązują obecne zabezpieczenia: możesz bezpłatnie poprosić o specjalną pomoc podczas rezerwacji lub do 48 godzin przed odlotem, a linie lotnicze i lotniska już teraz są zobowiązane ją zapewnić. Jeśli pomoc zawiedzie i w rezultacie dotknie Cię opóźnienie, odwołanie lotu lub odmowa wejścia na pokład, możesz również mieć prawo do standardowego odszkodowania z tytułu WE 261 oprócz należnej pomocy — nasz przewodnik po odszkodowaniu WE 261 przedstawia pełen obraz odszkodowania, w tym obecny próg 3 godzin i kwoty wypłaty.

FAQ

Kiedy te zmiany wejdą w życie?

Jeszcze nie. Zmiana została przyjęta przez Parlament UE 7 lipca 2026 r., ale oczekuje się, że praktyczne przepisy wejdą w życie w drugiej połowie 2027 roku.

Czy te przepisy mają zastosowanie do lotów poza UE?

WE 261 zasadniczo ma zastosowanie do lotów odlatujących z lotniska w UE oraz do lotów przylatujących do UE obsługiwanych przez linię lotniczą z siedzibą w UE. Wielka Brytania ma swój odpowiednik, UK 261, który zwykle bardzo ściśle odzwierciedla unijne zabezpieczenia.

Co, jeśli to lotnisko, a nie linia lotnicza, nie zapewni pomocy?

Zgodnie z reformą linia lotnicza nadal musi się Tobą zająć, jeśli przegapisz lot z powodu niewywiązania się lotniska z zapewnienia pomocy — najpierw zmiana rezerwacji i wsparcie, a następnie zwrot kosztów dla linii lotniczej przez lotnisko.

Czy dotyczy to również dzieci w wózkach?

Tak — pierwszeństwo wejścia na pokład zostaje rozszerzone na dzieci podróżujące w wózku dziecięcym lub spacerówce oraz towarzyszącą im osobę dorosłą, obok istniejących już praw pierwszeństwa wejścia na pokład dla PRM.

Czy aplikacja AirHelp może pomóc, jeśli mój lot zostanie zakłócony w związku z pomocą?

Tak. Gdy dodasz lot do aplikacji, jest on monitorowany automatycznie, a jeśli opóźnienie, odwołanie lotu lub odmowa wejścia na pokład sprawią, że będziesz kwalifikujący się do odszkodowania, otrzymasz powiadomienie i będziesz mógł złożyć wniosek kilkoma kliknięciami.

Jeszcze jedna rzecz, która może pomóc

Jeśli pomoc lub zakłócenie nie pójdą zgodnie z planem, bezpłatna aplikacja AirHelp — pobrana przez ponad 1 milion podróżnych — śledzi Twój lot w czasie rzeczywistym, dzięki czemu dowiadujesz się o opóźnieniach i odwołaniach wcześniej, a nie dopiero przy bramce, oraz automatycznie sprawdza, czy należy Ci się odszkodowanie, także wtedy, gdy przyczyną było niewywiązanie się z zapewnienia pomocy.

Poznaj swoje prawa przed lotem

Niezależnie od tego, czy podróżujesz z niepełnosprawnością, potrzebujesz wsparcia z powodu ograniczonej sprawności ruchowej, czy po prostu chcesz zrozumieć, co się zmienia, sprawdź swój lot w aplikacji AirHelp, aby zobaczyć, czy należy Ci się odszkodowanie za przeszłe lub nadchodzące zakłócenie.